Надежда Бродникова сэдэх көтөрдөрү, үүнээйилэри, айылҕа көстүүлэрин хаартыскаҕа хатаан үйэтитэр фотограф быһыытынан аата-суола биллибитэ ыраатта. Бүгүн мин кинилиин кэпсэппит ыйытыыларбыттан кини айымньылаах үлэтиттэн билиһиннэрэбин.
Надежда Васильевна, төрдө-төбөтө Уус-Маайа улууһун, Петропавловскай нэһилиэгэ. Билигин кини Улуус киин балыыһатыгар санитаркалыыр. Кини хаартыскаҕа түһэриинэн, аныгылыы эттэххэ, фотобулдунан 2017- 18 сылтан дьарыктанар. Бу үлэтигэр кини фотобултка аналлаах, “Кэнон” диэн анал фотообъективтаах хаартыскаҕа түһэрэр аппарааттаах эбит.
Хаартыскаҕа, түһэриигэ араас фотографтартан үөрэммит. Ордук куйаар ситимин нөҥүө биллэр фотографтар, омук фотобулчуттарын көрөн үөрэтэр эбит. “Кинилэр аппаратуралара да ордук, кыыллара-сүөллэрэ, көтөрдөрө, үөннэрэ-көйүүрдэрэ да элбэх”, — диэн этэр.
Фотограф быһыытынан, сүрүннээн кыылы-сүөлү көтөрдөрү, бытархай сир үөннэрин-көйүүрдэрин түһэрэрин сөбүлүүр, дьоҥҥо соччо ылсыбат, мээнэ түһэрэрин сөбүлээбэт эбит. Кини фотоүлэтин коллекциятыгар маннык көтөрдөр бааллар: кутан (цапля), кулгаахтаах мэкчиргэ (ушастый совенок), кулуһун кууруссата (камышовая курица), балыксыт чыычаах (зимородок), эрдэҕэс (самка глухаря), тойон ымыы (щур), тыллаах чыычаах (чечевица), түлүрбэх (болотная сова), хара туруйа (черный журавль), Эһэ бараахтар (турухтаны) киэргэмсэх (щеголь), хаххан (бородатая неясыть), уу маччыга (водяной пастушок), кыырт (тетеревятник), муора хоптото (халей – дальневосточная чайка) о.д.а.
Төһө да үчүгэй үлэлэрдээх буоллар блогер үлэтигэр холоммот, арыт бэйэтин куйаарын ситимигэр туруорар эбит. Фотобулчуттар түмсүүлэрин кыттыылааҕа, онон сорох ардыгар кинилэри кытта хаартыскатын көрдөрөн үллэстэр.
Ханнык да конкурска кыттыбатах, хаһыакка – сурунаалга тахсыбатах, орнитологтар матырыйаал көрдөөбүттэрин, хайдах эрэ кэмигэр ыыппатах тус бэйэтин дууһатыгар түһэрэр, айылҕаны кэтээн көрөр интэриэстээх.
Саамай сэдэх уонна сыаналаах үлэтинэн, “Пяденица Миддендорфа” (Миддендорф тилэҕинэн хаамар гусеницата) диэн лыах түбэһэ сылдьыбыт. Итинник лыах ханнык да энтомолог ( үөнү-көйүүрү үөрэтээччи), лепидоптерофилист (лыаҕы үөрэтээччи), коллекциятыгар суох эбит. Ол сэдэх лыаҕын хаартыскаҕа түһэрэн баран көҥүлгэ ыыппыт.
Хаартыскаҕа сөбүлээн түһэрэр кэмнэрэ кулун тутартан сэтинньигэ диэри болдьохтоох.
Билигин айылҕа килиимэтэ биллэрдик уларыйа турарыттан, элбэх үөн-көйүүр, кыыл-сүөл сүтэриттэн куруйар, араас урут манна суох көтөрдөр саҥа сирдэри баһылыы кэлэллэрин сэргиир. Ону бэлиэтии көрөн түһэрэрин сөбүлүүр.
Кэлэр өттүгэр макросъемканан дьарыктанар баҕалаах. Ол аата кыра үөннэри-көйүүрдэри түһэриэҕэ. Кинилэр олохторо эмиэ интэриэһинэй. Онон, саҥа салааны баһылыаҕа.
Евсей Лугинов