Туох баар үчүгэй төннөрө эбитэ буоллар, мин ааспыт сырдык өйдөбүл кэмин барытын төннөрүөм этэ уонна, баҕар, убайбар атыннык сыһыаннаһыам эбитэ буолуо дии саныыбын.
Биһиги Феодосия Михайловна уонна Софрон Семенович Тихоновтар дьиэ кэргэннэригэр үһүө буолан төрөөбүппүт. Убайым Семен, эдьиийим Анна уонна мин буоламмыт. Аҕабыт 2010 сыллаахха баһаарга былдьанан соҕотох ийэ көрүүтүгэр хаалбыппыт.
Убайдаах эдьиийим дьоммут үлэлэригэр сылдьар кэмнэригэр, миигин солбуһа сылдьан көрөн-истэн улаатыннарбыттара. Ордук убайым миигин уһуйаантан кэлэн ылара, араас охсуһаары тииспит оҕолортон көмүскэһэрэ, компьютерга оонньуурга үөрэппитэ уонна биирдэ мин оонньууга кыайбыппар олус үөрбүтэ. Оччолорго мин кинини бытаан соҕус буолан баран черченияны уонна компьютеры үчүгэйдик билэр киһи быһыытынан өйдөөн хаалбыппын. Кэлин ырытан көрдөхпүнэ кини олус уйан дууһалаах, боччумнаах киһи эбит. Быыс буллаҕына, аҕабыт курдук балыкка илдьэ сылдьыах буолбута, ол баҕабыт туолбакка хаалбыта
Биирдэ Сангардааҕы гимназия үрдүкү кылааһыгар үөрэнэ сылдьан бэрт кыраттан убайбар кыыһыран убайбын кытта өр кэпсэппэккэ сылдьыбытым. Убайым онно дөрү кыһамматаҕа, кэпсэтэрин курдук кэпсэтэрэ, сылдьарын курдук сылдьара. Мин гимназия кэннэ Хотугулуу Илин Федеральнай Университет историческай факультетын бүтэрэн баран Иркутскайдааҕы государственнай университет государственнай факультетыгар үөрэнэ киирбитим. Убайым ол кэмҥэ кэргэннээх уол оҕолоох этэ. Бастакы курс кэннэ күһүн 2023 сыллаахха иккис курска барыам иннинэ Дьокуускай куоракка баар дьиэбитигэр киирэ сылдьыбыта. Онно даҕаны сүгүн айах атан кэпсэппэтэҕим. Арай, дьиэттэн тахсан иһэн кыра эрдэхпинэ ааттыырын курдук ааттаан: “Карлик, хайа, туох сонун? Үөрэххин бүтэрэн эрэҕин дуо?”- диэн соһуччу ыйыппыта. Ити биһиги кэнники кэпсэтиилэрбитинээҕэр ураты этэ. Мин буоларын курдук соччо көҕө суохтук хардарбытым. Кэлин, Иркутскайдааҕы университекка төлөбүрдээх үөрэх төлөбүрүн төлөөбүтүн туһунан ийэм эппитэ.
Сотору буолан баран убайым Анал байыаннай дьайыыга контракт түһэрсэн барбытын истибитим. Онно мотострелковой батальон отделениетыгар штурмовиктарга пулеметчигынан сылдьыбыт. Дөрүн-дөрүн ийэбэр, эдьиийбэр төлөпүөннээн кэпсэтэрэ дииллэрэ. 2024 сыл сэтинньитигэр байыаннай эбээһинэһин Украинаҕа, Донецкай уонна Луганскай территорияларга толоро сылдьан миинэ эстиитигэр улахан бааһырыыны ылан Донецк куорат госпиталыгар киирбит. Ити кэннэ, сэтинньи 22 күнүгэр бааһырыытыттан өрүттүбэккэ өлбүтүн туһунан войсковой чааһыттан ийэбэр биллэрии кэлбитэ.
Дьокуускайга тиһэх суолугар атаарыыга кини ротатыгар эрэллээх киһи буолан сылдьыбытын, сэрии хонуутуттан баһырбыт байыаһы тыылга таһаарбытын туһунан, көрдөөх-нардаах киһи быһыытынан истиҥник-иһирэхтик ахтыбыттара. Мин дөйөн хаалбыт курдук буолан баран сылдьыбытым, убайым өлбүтүн итэҕэйиэхпин баҕарбатаҕым. Билигин биһиги алтыһыыбыт, кэпсэтиибит аҕыйахтык буолан ааспытыгар бэйэбин буруйдуубун. Хайыахпыный, арай, кини мэлдьи мин өйбөр-санаабар сылдьыа дии саныыбын.
Михаил Тихонов, Уус-Маайатааҕы кыраайы үөрэтэр түмэл үлэһитэ